BioForum Bioknipsels 55 - 28 mei 2010

Op zaterdag 5 juni geven we het startschot van de Bioweek in Leuven. Een echte biobraderij kleurt de Diestsestraat helemaal groen. Kom met je gezin kuieren tussen de kraampjes vol bioproducten, smullen van proevertjes of iets opsteken aan de vele infostandjes. Schuif mee aan tafel voor een lekkere biomaaltijd, een bijtgare biohap of een heerlijk biodrankje. Muziek, kinder- en straatanimaties maken er een feest van voor groot en klein. Geert Groffen is die dag onze biokok van dienst. 
Dit en nog veel meer in deze Bioknipsels!

Veel leesplezier,
BioForum Vlaanderen


Het doel van de Bioknipsels is weer te geven in welke mate en met betrekking tot welke thema's bio in de algemene en gespecialiseerde pers aan bod komt. De Bioknipsels vertolken dus niet het standpunt van BioForum Vlaanderen, tenzij zij worden aangeduid met dit logo:


ALGEMEEN PRODUCENT VERWERKER VERKOOPPUNT
ALGEMEEN

 Word fan van de Bioweek facebook pagina

Klik hier en maak u fan van de Bioweek fanpagina op facebook! Zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van alle belangrijke gebeurtenissen, leuke nieuwtjes en lekkere recepten die tijdens de Bioweek op bioweek.be worden gepubliceerd.

, 27/05/2010

Zaterdag 5 juni: openingsevenement Bioweek 2010


Op zaterdag 5 juni geven we het startschot van de Bioweek in Leuven. Een echte biobraderij kleurt de Diestsestraat helemaal groen. Kom met je gezin kuieren tussen de kraampjes vol bioproducten, smullen van proevertjes of iets opsteken aan de vele infostandjes. Schuif mee aan tafel voor een lekkere biomaaltijd, een bijtgare biohap of een heerlijk biodrankje. Muziek, kinder- en straatanimaties maken er een feest van voor groot en klein. Geert Groffen is die dag onze biokok van dienst. Deze chef-kok houdt van biologische, seizoensgebonden en duurzame keuken.

10u - 18u
Diestsestraat 145-165, te 3000 Leuven

Een samenwerking van Hempmade, Anders Getint, Doekjes en Broekjes, Veeakker, Stad Leuven, provincie Vlaams-Brabant en BioForum Vlaanderen.

, 3/05/2010

Video - Het spotje van de Bioweek

Bekijk hier het spotje van de Bioweek!

, 25/05/2010

Video - Waarom kiezen voor Bio?

Biologische voeding is IN! Je vindt het in elke supermarkt. Maar vanaf wanneer mag je spreken over een bioproduct? Is biologische voeding gezonder en zo ja, waarom? In dit filmpje leer je wat biovoeding is en zetten we de voor- en nadelen ervan op een rij.

Waarom kiezen voor Bio?


Bron: gezondheid.be nieuwsbrief, 20/05/2010

Evy Gruyaert eet al 10 jaar biologisch

Evy Gruyaert (30) presenteert bij MNM, ‘De Rode Loper’ en ‘Vlaanderen Vakantieland’. Ze heeft ook haar eigen juwelenlijn Malice in Wonderland én tussendoor schrijft ze boeken. Na het overbekende ‘Start to Run’ stelt Evy nu haar nieuwste trots voor: ‘Start to Veggie’!

Verwennerij

‘Ik eet al dertien jaar geen vlees meer’, vertelt Evy. ‘Als kind móest ik wel. Mijn ouders zeiden dat ik anders door mijn beentjes zou zakken. Ik ben immers nooit dik geweest. Bovendien warenmijn grootouders slagers. Maar ik at dat vlees met lange tanden op. Ik heb ook al van kleins af last van migraine, en die kan ikmet gezonde voeding beter onder controle houden. Tien jaar geleden ging ik eens naar een shiatsutherapeut en die maakte me wegwijs in natuurvoeding en orthomoleculaire geneeskunde. Sindsdien eet ik altijd biologisch.
Een bezoekje aan de bioshop is voor mij pure verwennerij. Het is niet duurder dan de gemiddelde supermarkt. Afgevallen ben ik niet, dat was ook nooit het doel, maar ik voel me wél gezonder.’

Geitenwollen sokken

Vegetariërs werden lange tijd scheef bekeken door hun streven
naar gezonde voeding. ‘Als ik vroeger naar de bioshop ging, was ik een einzelgänger. Vroeg ik op restaurant een vegetarische maaltijd, dan dacht men meteen: ‘Oh nee, die gaat moeilijk doen.’ Met dit boek hoop ik het anderen makkelijker te maken. Ik ben al blij dat steeds meer mensen hun weg vinden naar de bioshop. Ik moet me niet langer wegsteken in een geitenwollensokkenmentaliteit. Toch kijken sommigen nog steeds raar op en hebben ze commentaar op mijn eetgewoonten. Daar hou ik niet van, want ik geef anderen ook geen kritiek. Ik wil niet het etiket ‘vegetariër’ opgeplakt krijgen en ik ben ook niet op dieet. Ik wil gewoon goed voor mezelf zorgen. Mijn lichaam is geen vuilnisbak. Ik neem zo weinig mogelijk risico’s, want ik ben toch een beetje bang om ziek te worden. De milieuvervuiling, de opwarming van de aarde, het chemische voedsel en de gsmstraling zijn al schadelijk genoeg.’

Groene tips

In ‘Start to Veggie’ geeft Evy naast voedingstips ook groene tips over beauty & verzorging, reizen en wonen. ‘Omdat ik bijna dagelijks geschminkt word, lobby ik al een tijdje bij de VRT ommilieuvriendelijkemaquillage te gebruiken. Thuis doe ik dat sowieso, met producten van onder meer The Body Shop.
Ook mijn huis is zo ecologisch mogelijk gebouwd: erg energiebesparend, met extra isolering en zonnepanelen. Mijn boodschappen doe ik zo vaak mogelijk per fiets en als mijn agenda het toelaat, carpool ik met een collega naar het werk. Met de trein of tram reizen kan ik niet, die rijden zo laat niet. Ik klop immers lange dagen en heb onregelmatige uren. Maar dat doe
ik mezelf aan, zelfmedelijden heb ik dus niet. ’s Morgens sta ik een halfuurtje vroeger op om mijn knalblauwe koelzakje klaar te maken, met biologische groenten, bruin brood en stinkkaas voor een hele dag. Bij de VRT sta ik daarombekend. Collega’s durven er al eens om lachen. Maar ik vind het te belangrijk. Als ik niet gezond kan eten, ben ik sneller moe en voel ik me minder fit. Met gezonde voeding zit ik vol ideeën. Maar alles op zijn tijd: ik heb thuis geleerd omzeven keer over iets na te denken voor ik stappen onderneem In het najaar komt ‘Start to Golf’ uit, een nieuwe sport waar ik me op gestort heb. Door mijn werk en mijn gemillimeterde agenda ben ik soms een gespannen controlefreak. Ik heb sinds kort ontdekt
dat golfen daar een uitstekende remedie tegen is.

Bron: TV-Familie, 26/05/2010

Extraordinary growth of organic production in France

In the course of a press conference on May 19, Agence Bio presented the latest numbers on organic agriculture in France and concluded: „the numbers are in the green“. Agence Bio is excited about the fact that „there has never been a growth that strong before in the number of organic companies which were registered in France. 3769 new organic farmers converted in 2009, on average over 300 a month“. At the end of the same year, 16,446 organic farmers were counted, representing a growth of 24 % compared with 2008. 677,513 hectares of land were dedicated to organic agriculture, a growth of 16 % on 2008. The share of organic companies on all companies in France was 3.14 %, and the share of organic area on the entire agricultural land was 2.46 %.


Turnover of organic products is estimated at 3 billion euros in 2009, an increase of 400 million euros on 2008. The first estimations for 2010 confirm this trend: According to IRI, in the first quarter of 2010, sales of organics continued to grow. In food retailing (without hard discounters), sales of organic products with bar code labels and at fixed weights are increasing: + 35 % for organic beverages, especially for fruit juices, + 20 % for fresh products (except of mince meat, fruit and vegetables, and fresh bakery products), an increase of various lines like frozen food, delicatessen etc and 18 % for dried goods like soups, stewed fruit and toast, for example.

Bron: Organic-Market.info, 22/05/2010

Lees hier het volledige dossier van Agence Bio
The organic sector in Ireland

In Ireland, almost 50,000 hectares of land are certified organic, representing about 1,25 % of the total agricultural land in the country. More than 1600 farms are working according to organic guidelines, of which 1150 are certified by the Irish Organic Farmers and Growers Association. Irland's National Organic Awards are handed out each year on the occasion of the National Organic Week in September.

Lees hier het volledige artikel

Bron: Organic-Market.info, 14/05/2010
PRODUCENT  

Nieuw coördinatiecentrum voor de biologische teelt

Begin mei werd het CCBT plechtig boven de doopvont gehouden op het kabinet van minister-president Kris Peeters. Het CCBT heet voluit ‘Coördinatiecentrum praktijkgericht onderzoek en voorlichting Biologische Teelt’. De vzw heeft tot doel om het praktijkgericht onderzoek en de voorlichting ten behoeve van de biologische teelt te coördineren en te stimuleren in Vlaanderen.

De oprichting van het CCBT past in het Strategisch plan biologische landbouw 2008-2012. In de uitwerking van dit plan is er een belangrijke rol weggelegd voor het praktijkgericht onderzoek en de voorlichting.

Een scharnierpunt in het praktijkgericht onderzoek voor de biologische teelt in Vlaanderen was de oprichting in 1998 van het PCBT (Interprovinciaal proefcentrum voor de biologische teelt). Het PCBT had een dubbele taak: zowel het uitvoeren van onderzoek naar de biologische teelt, als de coördinatie van het praktijkgericht bio-onderzoek in Vlaanderen. De focus van het onderzoek ligt in het bijzonder op akkerbouw, openluchtgroenten, beschutte teelten en ruwvoederteelten.

Zowel bij beleidsmensen als in de sector leefde de wens om het onderzoek en de voorlichting te versterken en uit te breiden naar meer teelten en regio’s. Het versterken van de coördinatie en het betrekken van nieuwe partners gelden hierbij als twee sleutelelementen. Het CCBT moet deze opdracht nu waarmaken. De coördinatie zal in de toekomst dus niet langer meer door het PCBT gebeuren, maar wel door het CCBT. Het PCBT zet zijn teeltonderzoek verder.

Het CCBT kan rekenen op financiering van de Vlaamse overheid. Op de Vlaamse begroting van 2010 wordt bijkomend 160.000 euro voorzien voor onderzoek en voorlichting. Daarnaast zetten zowel de Vlaamse overheid, de provincies als de sector hun lopende financiële engagementen verder ten behoeve van praktijkgericht onderzoek en voorlichting. Het CCBT zal ook zelf nog op zoek gaan naar andere financieringsbronnen zoals Europese fondsen.

Voorzitter van CCBT is Bart Naeyaert, gedeputeerde landbouw in West-Vlaanderen en ondervoorzitter is Bart Van Parijs, bioteler. Op die manier wordt een sterke link gelegd tussen de proefcentra enerzijds en de biotelers anderzijds.

Bron: Vilt, 14/05/2010

Effect biolandbouw op biodiversiteit wordt overschat

De invloed van de biologische teeltmethode op de biodiversiteit is kleiner dan tot nu toe wordt aangenomen. Als de gehele voedselproductie biologisch zou zijn, is bovendien twee keer zoveel landbouwgrond nodig. Dat schrijven onderzoekers van de Britse University of Leeds in een verslag dat is gepubliceerd in Ecology Letters.

De onderzoekers hebben 192 biologische en gangbare percelen in Groot-Brittannië in het onderzoek betrokken. Daarbij hebben ze planten en dieren zoals vogels, bijen, vliegen en wormen geteld op de percelen zelf. Ze hebben ook de biodiversiteit in de omgeving van de percelen gemeten.

Volgens de onderzoekers komen in gebieden met veel biologische teelten 12,4 procent meer soorten planten en dieren voor dan in regio’s met vooral gangbare landbouw. Mee oorzaak van dat positieve cijfer is het feit dat biologische landbouw vooral plaatsvindt in gebieden waar veel hagen, bosjes en natuurveldjes voorkomen. Daar is de soortenrijkdom sowieso groter dan in gebieden met gangbare landbouw waar dergelijke natuurelementen minder vaak voorkomen.

Als het effect van deze landschapselementen wordt weggehaald, bevinden zich rond de biologische percelen 9,1 procent meer soorten planten en dieren dan in gebieden met vooral gangbare landbouw. Het positieve effect van de biologische teeltmethode op de biodiversiteit wordt dus deels veroorzaakt door de omgeving en niet alleen door de landbouwmethode, concluderen de onderzoekers.

De universiteit heeft ook gekeken naar de gewasopbrengsten. "De wereld moet in veertig jaar de voedselproductie verdubbelen om de bevolking te voeden. Op biologische percelen was de gewasopbrengst echter maar 45 procent van die op gangbare percelen", zegt onderzoeksleider Tim Benton.

Als we alle voedsel biologisch produceren, is dus twee keer zoveel grond nodig. "Aangezien de positieve invloed van biologische landbouw op de biodiversiteit beperkt is, is een halvering van de voedselproductie een luxe die we ons niet kunnen veroorloven", besluiten de onderzoekers.


Bron: Agrarisch Dagblad, 18/05/2010

Reactie van BioForum: Bio maakt wel verschil in biodiversiteit !

25/05/2010 - De universiteit van Leeds is er in geslaagd om de positieve invloed van de biologische landbouw op de biodiversiteit op en rond landbouwbedrijven in vraag te stellen én om de draak te steken met de opbrengst op een biobedrijf. Niet terecht. Zelfs vanuit Zuid-Afrika reageert de biosector op dit erg ongeloofwaardige bericht.

Als we de universiteit van Leeds mogen geloven, dan is Groot-Brittannië beter af met twee gescheiden zones: één zone waarin op een zo intensief mogelijke manier voedsel wordt geproduceerd en één dat als natuurgebied wordt beheerd. Een biologische landbouw vindt in dit schema geen plaats want, zo stellen de onderzoekers, de biologische landbouw levert te weinig voedsel voor in de ene zone en te weinig biodiversiteit voor in de andere.


Opbrengstverschillen niet in één getal te vatten

Wat opbrengst betreft is het belangrijk een aantal zaken goed van elkaar te onderscheiden. De opbrengst van de gangbare landbouw in landbouwgebieden met goede bodemkwaliteit en onder gunstige weersomstandigheden ligt dankzij inputs als kunstmest en pesticiden, inderdaad erg hoog. Het is voor de biologische landbouw moeilijk daaraan te tippen. We zien hier opbrengstverschillen, afhankelijk van de teelt, die doorgaans gemiddeld op ongeveer 20 à 30% worden geschat. (Leeds baseerde zich voor zijn uitspraken van 45% verschil blijkbaar op de opbrengst van één enkel gewas, namelijk wintertarwe. Een weinig wetenschappelijke deductie.)

In het zuiden echter, in gebieden waar de landbouw onderhevig is aan extremere weersomstandigheden en waar de bodem minder optimaal is, levert een omschakeling naar biologische landbouw een meeropbrengst op. Deze is uiteraard opnieuw afhankelijk van de teelt en loopt op tot gemiddeld 93%, volgens een onderzoek uitgevoerd in Afrika, Azië en Latijns-Amerika door de universiteit van Essex in 2001 (Pretty et al).

Laten dat nu ook juist de gebieden zijn met veel hongersnood en armoede: omschakelen naar biologische landbouw is voor vele kleine boeren in het Zuiden dé manier om met weinig middelen meer opbrengst te generen én uit de armoede- en hongerspiraal te stappen. Meer grond is hier niet voor nodig, louter een andere manier om die grond te bewerken. Een intensivering van onze productie biedt hen bovendien weinig perspectief, ook al worden beide zaken in discussies vaak op een erg onlogische wijze aan elkaar verbonden.

Blijven we even in onze eigen contreien en beelden we ons wijzigende weersomstandigheden in – en daarvoor is weinig verbeeldingskracht nodig met het onder druk staande klimaat – dan merken we dat biologische landbouw een streepje voor heeft. De biologische landbouw werkt immers voortdurend aan de opbouw van een vruchtbare bodem, rijk aan organisch materiaal. Deze bodem is minder gevoelig voor erosie en weerstaat beter periodes van droogte of juist van wateroverlast, met een hogere opbrengst als gevolg.

Omgekeerd is het zo dat een intensieve landbouw de bodem langzaam maar zeker uitput. Intensieve landbouw houdt geen rekening met de draagkracht van de aarde; de bodem verliest geleidelijk aan haar organisch materiaal waardoor opbrengsten zullen dalen. Een korte termijnvisie dus.


Biodiversiteit wel degelijk hoger op en rond biologische bedrijven

En wat met biodiversiteit?

De eerste conclusie van de onderzoekers is dat er op biologische bedrijven 12,4% meer biodiversiteit voorkomt dan op gangbare bedrijven. Een duidelijke meerwaarde voor biologische landbouw.

Vervolgens besluiten de onderzoekers dat alle omringende natuur rond het biologische bedrijf niet mag meegeteld worden: houtwallen, hagen en dergelijke worden genegeerd. Enkel de pure perceelsoppervlakte telt. Op zich is dat een bedenkelijke zet: immers, dergelijke omringende natuur maakt intrinsiek deel uit van de biologische landbouwmethode. De biosector zoekt juist naar manieren om samen te werken mét de omringende natuur. Houtwallen en hagen zijn daar goede voorbeelden van. Deze weghalen uit de berekeningen is een jammerlijke vergissing.

Maar zelfs dan, zonder deze extra landschapselementen, scoort de biologische landbouw volgens Leeds 9,1% beter voor biodiversiteit dan de gangbare landbouw. Dus ondanks de indruk die het artikel wekt, werd een duidelijke meerwaarde op vlak van biodiversiteit bewezen.


De echte vraag

Het lijkt er sterk op dat de eigenlijke boodschap van het persbericht niet rond biodiversiteit draait, maar wel over het intensiveren van de landbouwproductie.

Hoe Groot-Brittannië zijn gebieden moet inkleuren, laten we graag aan hun beleidsmakers over. Wat er in België gebeurt, daarover willen we graag meepraten. Telkens opnieuw zien we een drogreden opduiken als het gaat over voedselproductie en de nood om meer te produceren. Er is grote hongersnood en armoede in de wereld. En de wereldbevolking groeit dagelijks aan. Echter, als mensen honger lijden is dat niet omdat er te weinig voedsel is in de wereld. Zelfs indien de hele wereld omschakelt naar biologische landbouw, is het haalbaar om iedereen van voldoende voedsel te voorzien.

Wat schort er werkelijk? De infrastructuur in het zuiden laat te wensen over zodat voedsel niet (tijdig) geraakt waar mensen honger lijden. De wereldeconomie zit zodanig on-fair in elkaar dat boeren in het zuiden niet in staat zijn om een leefbaar inkomen te genereren en voor zichzelf voldoende voedsel te kopen of te verbouwen. Klimaatswijzigingen, in de eerste plaats veroorzaakt door Westerse landen, zetten ecosystemen en voedselproductie wereldwijd nog meer onder druk. Onze intensieve veeteelt bestaat bij de gratie van grote oppervlaktes intensieve graanteelt in het zuiden en belemmert daar zo een zinvolle landbouwpolitiek gericht op eigen voedselproductie. Enzovoort...

De wereldvoedselproblematiek behoeft niet één oplossing, maar vele wijzigingen in vele landen samen. Denken dat het intensiveren van onze landbouw de oplossing dichterbij brengt, is een illusie. Dat bevestigde ook het IAASTD, een consortium van meer dan 400 wetenschappers uit ruim 110 landen dat recent concludeerde dat de huidige industriële landbouw, gebaseerd op veel inputs en wereldwijde distributie, onvoldoende veerkrachtig is. Uit hun rapport blijkt dat enkel een multifunctionele, duurzame, kleinschalige en agro-ecologische landbouw wereldwijd een antwoord kan bieden op de honger in de wereld en de stijgende vraag naar voedsel.

Maar dat biologische landbouw bijdraagt tot meer biodiversiteit is dankzij het onderzoek in Leeds (nogmaals) bewezen.


, 25/05/2010

Genkatoen en de strijd om het Indiase platteland

Moeten katoenboeren zich overleveren aan grote bedrijven die genetisch gemanipuleerde zaden leveren of zich terugtrekken op goedkope, biologische methoden? Op het Indiase platteland speelt een felle richtingenstrijd.

Ponnam Mallaiah (55) gebruikt compost om de grond te bemesten. Vraatzuchtige rupsen en kevers op zijn planten bestrijdt hij door de bladeren te besproeien met een extract getrokken van de vruchten van de neemboom. En straks in de zomer, als de nieuwe katoen is ingezaaid en de eerste moessonregens zijn gevallen, zal hij 's avonds vuurtjes op zijn veld aansteken om de katoenmot, aangetrokken door het licht, te doden.

Een jaar of acht geleden heeft Mallaiah het gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen afgezworen. Ook koopt hij geen genetisch gemanipuleerde zaden van het Amerikaanse concern Monsanto of anderen om katoen te telen, zoals meer dan 90 procent van de katoenboeren in India wel doet. Eerst keken de buren hem hoofdschuddend aan, inmiddels volgen alle boeren in dorpje Enabavi, in de Zuid-Indiase deelstaat Andhra Pradesh, zijn voorbeeld. 'Welkom in het dorp zonder chemicaliën', hebben twee mannen zojuist in groene letters op een bord langs de kant van de weg geschilderd.

Enabavi is een vooruitgeschoven dorp in de ideologische strijd die in India woedt over de toekomst van het platteland en de boeren. Andhra Pradesh kwam de afgelopen jaren in het nieuws door zelfmoord onder boeren die door droogte en misoogsten hun schulden niet konden aflossen. Nu rukt de biologische landbouw op in de deelstaat. Bijna 600.000 boeren geven hun geld niet langer uit aan kunstmest en pesticiden. Ze zeggen dat ze daardoor niet alleen het milieu en hun gezondheid sparen, maar ook dat ze zich niet meer in de schulden hoeven te steken. Hun bedrijfjes, vaak niet meer dan één, twee hectare groot, zijn plotseling levensvatbaar geworden.

"Niemand in mijn dorp hoeft meer elders werk te zoeken. We kunnen onze kinderen langer naar school sturen", zegt Mallaiah die ruim vier hectare bezit waarop hij rijst, tabak, katoen en groentes verbouwt. "Ik heb al zes jaar geen lening meer hoeven af te sluiten. Het eerste jaar ging mijn opbrengst iets naar beneden, maar daarna werd de grond steeds vruchtbaarder en ging mijn oogst omhoog."

Dat klinkt heel mooi. Maar in Andhra Pradesh, met 80 miljoen inwoners van wie 70 procent op het platteland, vormen 600.000 kleine boertjes nog steeds een bescheiden minderheid, ook al zijn het er veel. Net als elders in India strooit het leeuwendeel van de boeren hier wel kunstmest, zwaar gesubsidieerd door de regering. Ze spuiten chemische middelen om onkruid en schadelijke insecten te bestrijden. En net als in de andere katoenregio's van India zijn de boeren hier de afgelopen jaren massaal overgeschakeld op de teelt van genetisch gemanipuleerd katoen, zo versleuteld dat het door een bacteriegen (Bt-gen) zijn eigen gif aanmaakt tegen de katoenmot en andere insecten. Juist daardoor kunnen de boeren toe met minder bestrijdingsmiddelen voor hun katoen, zeggen de voorstanders.

De discussie over gengewassen is recentelijk hoog opgelaaid in India. Acht jaar geleden werd Bt-katoen toegestaan, vorig jaar oktober gaf een officiële commissie van deskundigen haar zegen aan commerciële toelating van Bt-brinjal. Dat zijn aubergines, de groente van de 'gewone man' in India. Het zou het eerste genetisch gemanipuleerde voedsel worden in het land.

Maar zover is het (nog) niet gekomen. In februari kondigde de eigenzinnige minister van Milieu, Jairam Ramesh, alsnog een moratorium af voor onbepaalde tijd. Te veel deskundigen hebben twijfels over de milieu- en gezondheidsrisico's, te veel deelstaatregeringen (ook die van Andhra Pradesh) uiten bezwaren en te veel activisten zetten vraagtekens bij de objectiviteit en volledigheid van onderzoek naar de effecten, concludeerde hij na een reeks hoorzittingen. Dat zijn ambtgenoot van Landbouw ("Biotechnologie is hard nodig om de voedselproductie te verhogen en de abjecte armoede in ontwikkelingslanden op te heffen") daar niet blij mee was, deerde hem niet.

Ook tegen Bt-katoen werd en wordt nog steeds fel geprotesteerd. Maar dat heeft een snelle opmars ervan niet verhinderd. Volgens landbouweconoom Matin Qaim van de Georg August Universiteit in het Duitse Göttingen, die jaarlijks onderzoek doet onder katoenboeren in Zuid- en Midden-India, is dat niet verwonderlijk. Afhankelijk van weer en regenval variëren de oogsten van jaar tot jaar, maar gemiddeld is de opbrengst per hectare veel hoger dan in de jaren voor de introductie van Bt-katoen, terwijl het pesticidegebruik minder is. Bt-katoen is "een succesverhaal" voor grote én kleine boeren, schrijft hij in een email.

Het recente besluit van minister Ramesh om de komst van Bt-brinjal te blokkeren, noemt Qaim "erg ongelukkig". "Gezien de grote uitdagingen waarvoor we staan (groeiende vraag naar voedsel en brandstof, klimaatverandering, schaarste van land en water, etc) kunnen India en de wereld niet zonder moderne wetenschap om de productiviteit van gewassen te verbeteren", schrijft hij. "Het zou onverantwoordelijk zijn de mogelijkheden van gentechnologie volledig te negeren. Meer openbaar onderzoek op dit terrein is belangrijk om armen te helpen en om activiteiten van particuliere ondernemingen te complementeren".

Dat klinkt niet onredelijk, maar net als elders in de wereld wordt de discussie over genvoedsel in India al snel emotioneel. Veel ruimte voor nuances is er niet. Critici noemen onderzoekers als Qaim handlangers van multinationals als Monsanto. "Waarschijnlijk een van de slechtste multinationals in de wereld", stelt de invloedrijke wetenschapper P.M. Bhargava.

In zijn huis in Hyderabad, de hoofdstad van Andhra Pradesh, zegt Bhargava niets tegen gentechnologie te hebben. "Dankzij gentechnologie hebben we in India een enorme sprong kunnen maken op het gebied van geneesmiddelen. Maar het is volstrekt uit den boze om te gaan experimenteren met gentechnologie in het open veld", zegt hij. "We hebben zeker nog twintig jaar onderzoek nodig om zeker te weten of genvoedsel absoluut veilig is."

Misschien meer nog dan over de voedselveiligheid maakt Bhargava zich zorgen over het verlies van India's onafhankelijkheid als genzaden producerende multinationals met hun sterke banden met de Amerikaanse regering hun zin krijgen. "Wie het zaad in India controleert en de agrochemische industrie, controleert de landbouw. En wie onze landbouw controleert, controleert India en zijn voedselzekerheid. Meer dan 60 procent van de bevolking is afhankelijk van landbouw", zegt Bhargava.

Ook Devinder Sharma, voorzitter van het Forum voor Biotechnologie Voedselveiligheid in Noida, even buiten Delhi, wijst op de grote betekenis van landbouw. In de VS en Europa produceert een klein aantal boeren voor een groot aantal mensen. Dat is niet de weg die India op kan, zegt Sharma, die de afgelopen maanden een hoofdrol speelde in het consumentenverzet tegen de toelating van Bt-brinjal.

"Moeten wij klakkeloos het westerse model na-apen? Dat kan helemaal niet. Er zijn helemaal geen banen om al die mensen in de landbouw op te vangen. In India moeten we niet produceren voor de massa, maar moet de massa produceren voor het land", zegt hij. "We moeten toe naar duurzame landbouw. We hebben geen behoefte aan technologie die het milieu aantast, de voedselveiligheid in gevaar brengt en de boeren dwingt hoge schulden aan te gaan. De afgelopen vijftien jaar hebben 200.000 boeren in India zelfmoord gepleegd en niemand lijkt zich daar erg druk over te maken."

Voor activisten als Sharma zijn boeren als Mallaiah in het chemisch-vrije Enabavi pioniers in de strijd tegen de aftakeling van de Indiase landbouw. Aan de andere kant van de frontlinie staan boeren als Bolneni Kishan Rao (55) en zijn buurman uit een gehucht ten noorden van de stad Warangal. In 2002 behoorden zij tot de eersten die Bt-katoen gingen verbouwen, en ze zeggen er nooit spijt van te hebben gehad. Tien dagen geleden is de laatste katoen van de voorbije oogst van het land gehaald. Ondanks de tegenvallende moesson van afgelopen jaar zijn ze dik tevreden met de opbrengst.

Veel verzet tegen gengewassen komt voort uit onwetendheid van boeren, meent Rao. "Er gaan allerlei geruchten. Geiten en schapen zouden zijn gestorven na het eten van katoenplanten. Maar ik heb nooit nadelige effecten gezien. Toen we nog veel meer bestrijdingsmiddelen gebruikten, hoorde je nooit over het gevaar van giftige planten", zegt hij. Hij zegt ook dat de grondprijzen in de streek fors zijn gestegen. Dat is ook een teken dat het goed gaat met de boeren hier, zegt hij.

Een half uurtje rijden verderop woont Gurrala Sanjeva Reddy (45). Haar huisje kijkt uit over de katoenvelden. Vijf maanden geleden verhing haar man zich aan een boom. Drie jaar terug had hij geld geleend van vijf boeren in de buurt, in totaal omgerekend zo'n drieduizend euro. Hij wilde waterputten slaan, maar hij had geen geluk. Hij vond geen water en drie jaar achtereen mislukte zijn oogst van Bt-katoen. Zo raakte hij steeds dieper in de schulden. Het vooruitzicht zijn land te verliezen, kon hij niet verdragen.

Reddy huilt als buren het verhaal vertellen. Nee, het lag niet aan het genzaad dat de planten niet goed opkwamen, het was de droogte, zeggen ze. De weduwe knikt. Haar zoon kijkt zwijgend toe. De komende maanden wil hij nog een poging wagen. In juni zal hij genzaad kopen en uitzaaien op zijn akkers. Als de komende moesson overvloedig is, heeft hij geluk en kan hij een deel van de schuld aflossen. Maar als de regens opnieuw uitblijven, dan is er geen uitweg meer.

Biologische boer Ponnam Mallaiah uit het dorpje Enabavi oogstte dit voorjaar 1.200 kilo ruwe katoen per acre (ongeveer 0,4 hectare) waarvoor hij 39.600 rupee (673 euro) ontving. Genoer Bolneni Kishan Rao haalde dit jaar met Bt-zaad een opbrengst van 1.500 kilo per acre waarmee hij 45.000 rupee (764 euro) verdiende. De genboer verdient minder per kilo, maar dankzij de hogere opbrengst bruto dus iets meer.

Het grote verschil zit er aan de uitgavenkant. De biologische boeren in het dorp waren vroeger zo'n 15.000 tot 20.000 rupee per acre kwijt voor bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Nu hoeven ze, door gebruik te maken van louter biologische middelen, slechts zo'n 4.000 rupee per acre te investeren. Het biologische zaad voor zijn katoen kweekt boer Mallaiah zelf of hij koopt gezamenlijk in met andere boeren.

Genboer Bolneni Kishan Rao zegt dat hij per acre ongeveer 15.000 rupee heeft geïnvesteerd in kunstmest en pesticide. Voor één acre katoen heeft boer Rao bovendien een pakje van 450 gram Bt-zaad nodig. Dat kost hem 750 rupee, bijna 12,75 euro. Monsanto en zijn Indiase partner Mahyco vroegen aanvankelijk ruim het dubbele, maar na protesten van boeren greep de regering van de deelstaat Andhra Pradesh in.

Spectaculaire groei katoenproductie in India

India is een snel rijzende ster als katoennatie. Het land heeft al decennia een groter katoenareaal dan enig ander land, maar de productiviteit behoorde wereldwijd tot de laagste. De opbrengst per hectare blijft in India ver achter bij die van bijvoorbeeld China en de VS. Maar zowel het areaal als de opbrengst stijgt de laatste jaren spectaculair in India. In 2000 kwam er gemiddeld nog 113 kilo ruwe katoen van een acre (0,4 hectare) in India, nu is dat bijna verdubbeld tot 224 kilo ruwe katoen.

Het land veranderde in die periode van importeur van katoen naar grote exporteur van katoen. Drie jaar geleden veroverde India de tweede plaats op de ranglijst van grootste katoenproducenten op de Verenigde Staten. Katoen draagt bijna eenderde bij aan het agrarisch binnenlands product van India. Van ruim 9,6 miljoen hectare katoenvelden is nu driekwart ingezaaid met genetisch gemanipuleerde katoen. Volgens deskundigen is dat de belangrijkste factor achter de opbrengstverhoging.

India is daarnaast ook de grootste producent van biologische katoen. Het areaal bedroeg vorig jaar 191.000 hectare en is groeiende. Biologische katoen stijgt de laatste jaren flink in populariteit. Samen met Turkije en Syrië produceert India 85 procent van de biologische katoen in de wereld. Hoewel de vraag snel toeneemt, is het nog een nichemarkt, slechts 0,76 procent van de wereldproductie is biologisch.

Bron: NRC Handelsblad, 22/05/2010

Oudnederlands koeienras opnieuw in opmars

De blaarkop is een Oudnederlands koeienras dat zowel geschikt is voor vlees- als zuivelproductie. Door een Nederlandse studie die de blaarkop aanwijst als een mogelijkheid om te komen tot een duurzame en regionale keten, staat de oude koe opnieuw in de belangstelling. Eén van de opdrachtgevers van de studie wil volledig overschakelen op de vermarkting van rundvlees van Nederlandse blaarkoppen.

De blaarkop, een Oudnederlands koeienras, is bijzonder geschikt voor nieuwe duurzame en regionale productieketens. Tot die conclusie komen het Nederlandse onderzoeksinstituut LEI en adviesbureau CREM in een studie in opdracht van groothandel Kruidenier Foodservices en de Taskforce Marktontwikkeling Biologische Landbouw.

De blaarkop is een zogenaamde dubbeldoelkoe die geschikt is voor zowel vlees- als zuivelproductie. De sterke punten van deze koe zijn de hoge zelfredzaamheid, de lage veterinaire kosten, de goede vruchtbaarheid en de prima vleeskwaliteit. Door haar robuustheid kan de blaarkop ook grazen in een schrale omgeving. Daarmee biedt ze mogelijkheden voor het duurzaam beheer van het natuurlandschap.

De blaarkop biedt ook economische perspectieven nu groothandel Kruidenier Foodservices uit Rotterdam als vragende partij zelf het bijzonder initiatief neemt om het houden van blaarkoppen in Nederland lucratief te maken. De groothandel wil in een periode van tien tot vijftien jaar volledig overschakelen op het vermarkten van rundvlees van blaarkoppen. Op basis van cijfers uit 2008 zou dit gaan om jaarlijks 3.500 runderen.

Met de 1.650 vrouwelijke blaarkoppen die nu in Nederland rondlopen, kan aan die vraag nog niet voldaan worden. De Kruidenier stimuleert daarom de sector om te professionaliseren. Jarenlang importeerde Kruidenier rundvlees uit Oostenrijk. Uit economisch en ecologisch oogpunt wil de groothandel, die vooral cateringbedrijven als klant heeft, nu 100 procent overschakelen op rundvlees van Nederlandse blaarkoppen.

”Er zijn genoeg mogelijkheden voor de vermarkting tegen een meerprijs als je met een slim en goed verhaal komt”, zegt Maurits Steverink van de Taskforce Marktontwikkeling Biologische Landbouw. De blaarkop komt immers tegemoet aan de wensen van zowel boer, consument als overheid omtrent duurzaamheid, biodiversiteit en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

De blaarkop is daarom meer dan enkel een koe met een dubbel doel. Het is een mogelijkheid om te komen tot een nieuwe duurzame en regionale keten. Zo biedt de blaarkop kansen voor Nederlandse veehouders met een minder intensieve bedrijfsvoering die gericht is op het beheer van natuur of op multifunctionele landbouw.


Bron: Agrarisch Dagblad, 12/05/2010

BD-veehouders richten eigen coöperatie op

De biologisch-dynamische melkveehouders werken aan de oprichting van een eigen leverancierscoöperatie. Dit bevestigen enkele (aspirant)leden. De voorlopige naam van de coöperatie is Hermes. Doel van de coöperatie is om een hogere meerprijs af te dwingen voor de biologisch-dynamische melk dan nu wordt ontvangen. De ruwweg veertig melkveehouders leveren aan vijf verschillende verwerkers. Bij de meeste daarvan ontvangen de bd-melkveehouders een heel geringe meerprijs bovenop de gewone biologische melkprijs. FrieslandCampina komt met een plus van 4 cent nog het dichtst in de buurt van de gewenste meerprijs, maar niemand betaalt volgens de boeren de totale meerkosten. Toch is er volgens Hermes ook een tekort aan bd-zuivel.

Bron: agd.melk, 25/05/2010

Successful conclusion to 5th Organic Marketing Forum in Warsaw

The fifth international conference on processing and marketing organic products and raw materials (OMF), that was held in Warsaw in Poland and came to an end on 7 May 2010, proved to be a great success. Together with an exhibition and an excursion, the conference provided around 380 participants from 29 countries with an excellent opportunity to do business and to take the initial steps towards setting up business ventures, and also to undertake all manner of knowledge transfer. On offer were 26 contributions and three workshops in three sessions running in parallel. Interpreters translated most of the talks into Polish, Russian, German and English. The first OMF took place in 2006, and its aim was “to support the closer union in the enlarged EU and the creation of domestic organic markets in Central and Eastern Europe through a professional meeting of entrepreneurs”.

Lees hier het volledig artikel

Bron: Organic-Market.info, 18/05/2010

VERWERKER

Uitnodiging: Sectoroverleg op 10 juni

Op donderdagavond 10 juni organiseert Bioforum Vlaanderen een sectoroverleg in de Bio-Planet te Gent. Dit sectoroverleg is exclusief voor leden. Eerst geeft Philip Sterck van Bio-Planet een korte toelichting over het aankoopbeleid: ‘Hoe kiezen ze producten? Wat zijn de criteria? Wat zijn de logistieke voorwaarden? En hoe kunt u als verwerker hier maximaal op inspelen? ‘
Nadien openen we het debat over enkele relevante dossiers in de biosector. In het dossier additieven leggen we enkele voorstellen op tafel hoe we het gebruik van additieven in de biologische voeding nog meer kunnen beperken, zonder dat het economisch onhaalbaar wordt voor de verwerker.Uiteraard is jullie feedback hier van uiterst belang.

Een uitgebreide agenda van dit overleg vindt u hier

Inschrijven kan via elke.denys@bioforum.be

, 27/05/2010

Topchef Felix Alen bereidt Bio-banket tijdens familiefietstocht

In Balen vindt zondag 30mei de 'Ronde van 11' plaats, een fietstocht ten voordele van 11.11.11. Topkok Felix Alen is peter van het evenement. Met lokale koks stelt hij die dag een Bio-banket samen.

De 'Ronde van 11' is een fietsevenement dat zondag 30mei plaatsvindt in elf Vlaamse gemeentes. De opbrengst gaat naar 11.11.11. In de Kempen is Balen gastgemeente voor het evenement. Peter van de Balense 'Ronde van 11' is niemand minder dan Felix Alen, topchef en uitbater van restaurant Hof Te Rhode in Schaffen.

'Al lange tijd ben ik betrokken bij een aantal goede doelen die me nauw aan het hart liggen. Zo neem ik bijvoorbeeld deel aan projecten voor de Kankerliga. Ik sta ook achter 11.11.11. en wil daarom dit nieuwe initiatief steunen', zegt Felix Alen.

Fijnproeverswandeling

Tijdens de 'Ronde van 11' kan je niet alleen deelnemen aan fietstochten van 20 en 50kilometer langs de mooiste plekjes van Balen. Daarnaast staat er heel wat animatie en optredens op het programma. Een blikvanger is het Bio-banket. Dat is een fijnproeverswandeling waarbij Felix Alen en vier Balense koks vijf degustatiegerechtjes serveren. 'Je kan verschillende gerechten proeven, zoals ossehaas, meerval en de zwarte pens van Van Vlees en Bloed. Zelf maak ik een stoofpotje klaar van hoevekip. We bereiden alles op basis van biologische streekproducten. Zo is het dessert een pannenkoek die volledig is gemaakt van Balense ingrediënten. De bloem en het smout worden gemaakt in de Hoolstmolen, de melk komt van de Sint-Jozefshoeve en de eieren komen van Balense kippen', verklaart Alen.

Vijf kookeilanden

Naast Felix Alen werken ook Luc Verbraeken van That's Oriënt, Tom en Jo van Traiteur De Singel en Willem Kolen mee aan het Bio-Banket. De gerechten worden ook ter plaatse klaargemaakt op vijf kookeilanden. Zo kan je ter plaatse ontdekken hoe de koks hun gerecht bereiden. 'Elke kok geeft ook een kookdemonstratie op een apart podium. Ik laat bijvoorbeeld zien hoe ik mijn stoofpotje maak. Het is dus voor iedereen de ideale kans om enkele keukengeheimen te ontfutselen', zegt Felix Alen.

Elk gerechtje kost 4,50euro en een deel van de opbrengst gaat naar 11.11.11. Als je minstens drie gerechten bestelt, krijg je het dessert er gratis bij.

Wie wil proeven, moet zich wel ten laatste op 26mei inschrijven in De Kruierie of op de gemeentelijke website. Voor de fietstochten zelf kan iedereen zich nog inschrijven tot vrijdag 28mei. De diverse animaties kan je gratis bijwonen. Elke fietstocht heeft ook een tussenstop in de Sint-Jozefhoeve en de basisschool van Wezel.

Meer info vind je op www.derondevan11.be, inschrijven voor het banket kan op www.balen.be

Bron: Het Nieuwsblad, 22/05/2010

Vraag naar biologische producten in VS blijft hoog

25/05/2010 - De verkoop van biologische producten in de Verenigde Staten is, ondanks de slechter economische situatie, ook in 2009 toegenomen. Dit blijkt uit een onderzoek van de biologische handelsvereniging OTA. Biologische groenten en fruit is goed voor 38 procent van de totale biologische voedingsverkoop en bereikte een omzet van bijna 9,5 miljard dollar in 2009. Dit betekent een stijging van 11,4 procent ten opzichte van 2008.

Biologische groenten en fruit vertegenwoordigen een aandeel van 11,4 procent in de totale groenten en fruitverkoop in Amerika.

De algemene vraag naar biologische producten groeide in 2009 met 5,3 procent, de omzet bereikte 26,6 miljard dollar. Van die omzet is 24,8 miljard dollar afkomstig van de verkoop van biologisch voedsel. Christine Bushway, directeur van de biologische handelsvereniging OTA, zei hierover: "Terwijl de totale Amerikaanse voedselomzet in 2009 met 1,6 procent steeg, groeide de verkoop van biologisch voedsel met 5,1 procent. Dit toont aan dat consumenten ook in lastigere tijden de voordelen die biologische producten erkennen."

Bron: fnbnews.com via www.agf.nl, 20/05/2010

NL - KLM à la carte

"Wilt u kip of vlees?" luidt nog vaak de standaardvraag in het vliegtuig. Maar net als op de grond wordt ook de reiziger in de lucht al mondiger. "Het moet vers zijn. Verantwoord. En gezond natuurlijk", stelt commercieel directeur Erik Varwijk van KLM. "Maar belangrijk is vooral wat de vliegtuigpassagier dezer dagen op het bord wil."

Nadat eerder topkoks als Sergio Herman en Margot Janse de gerechten in de businessclass al naar een hoger niveau tilden, gaat de maatschappij vanaf vandaag ook haar 'gewone' economy- en comfortklanten extra verwennen met culinaire hoogstandjes.

"In eerste instantie drie maanden lang op zes verre bestemmingen. Maar we gaan er natuurlijk van uit dat het een succes wordt en een blijvertje zal zijn", zo lanceerde Varwijk gisteren de vier splinternieuwe à-la-cartemenu's. "Je kunt ze vanaf dertig uur voor de vlucht op onze website tijdens het online inchecken bestellen. Een klik met de muis is genoeg."

Een select gezelschap liet zich de bijzondere maaltijden gisteren in de oude verkeerstoren van Schiphol alvast goed smaken. Behalve Italiaanse delicatessen, een gezonde Japanse schotel en een biologisch kipgerecht brengt KLM ook de Indische rijsttafel prominent aan boord.

"Uiteraard inclusief kipsaté en pindasaus", aldus een lachende Varwijk, die aangaf dat de luxegerechten vijftien euro gaan kosten. "Maar wie dat niet wil, is geen extra geld kwijt. De gratis maaltijd blijft gewoon bestaan hoor", zo verzekerde hij.

Bron: De Telegraaf, 26/05/2010

VERKOOPPUNT  

NL - Spar lanceert biologische producten

25/05/2010 - De biologische producten zijn binnenkort verkrijgbaar onder de merknaam Bio+. Het gaat hierbij onder meer om vlees, groenteconserven, eieren, olie, sappen en zuivelproducten. Volgens Spar is de nieuwe lijn biologische producten een aanvulling op de fairtrade producten die de formule verkoopt, zoals de koffie onder Sparmerk.

Van 25 mei tot en met 29 mei kunnen klanten 25 procent korting krijgen op de nieuwe artikelen, wanneer ze een kortingssticker op de producten plakken. De stickers zijn verkrijgbaar bij Spar. De introductie van Bio+ sluit volgens Spar aan op het streven van de formule om bij te dragen aan de leefbaarheid van dorpen en buurten en de verschraling van het winkelaanbod op het platteland en in de binnensteden. De Bio+ artikelen dragen ook een Eko keurmerk.

Bron: Distrifood.nl, 12/05/2010


Colofon
De BioForum Bioknipsels worden uitgegeven door Bioforum Vlaanderen, de koepelorganisatie voor de biologische landbouw en voeding. Deze knipselkrant verschijnt om de twee weken met actuele informatie over de nationale en internationale biosector. De berichten worden zonder tekstwijziging (hooguit ingekort) geknipt en geplakt, met vermelding van hun bron. De artikels vermelden geenszins het standpunt van BioForum Vlaanderen, tenzij dit er duidelijk bij staat. Samenstelling: Peggy Verheyden & Geertje Meire. Nieuwtjes en evenementen kunnen steeds voor opname doorgestuurd worden aan geertje.meire@bioforum.be. Momenteel wordt de knipselkrant verzonden naar ruim 2200 relaties binnen de sector, de overheid en sympathisanten van de bioweek.

In- / uitschrijven
kan via een eenvoudig mailtje aan info@bioforum.be.

Archief
Oude nummers kun je hier nalezen, onder 'archief'.






 
263