Nieuwe handleiding voor samenwerking in biolandbouw

9 juli 2015

Hoe stimuleer je samenwerking en zelfontwikkeling binnen de biologische landbouw via het Europese beleid voor Plattelandsontwikkeling 2014-2020? Op die vraag wil een nieuwe handleiding het antwoord bieden.

De handleiding "Biologische samenwerkingsverbanden bij plattelandsontwikkeling" (voorlopig alleen beschikbaar in het Engels) werd opgesteld door IFOAM EU en zeven biologische landbouworganisaties, waaronder BioForum Vlaanderen.

De handleiding bevat in de eerste plaats een overzicht van alle opties binnen het Europees beleid voor Plattelandsontwikkeling 2014-2020. Je leest onder meer hoe je kennisuitwisseling kan ondersteunen, advies kan verlenen en hoe je projecten met producentgroepen in goede banen leidt. De handleiding is met name bedoeld voor boerenorganisaties, adviseurs en opleidingsinstellingen.

Vervolgens tonen regionale en nationale praktijkvoorbeelden hoe Europese bioboeren en andere mensen uit de sector pioniers zijn als het gaat om samenwerking tussen boeren. Iets verderop in de tekst vind je de Nederlandse vertaling van drie van deze projecten. 

Tot slot geeft de handleiding enkele tips over hoe je tot een succesvolle samenwerking kan komen en bij welke Europese en nationale organisaties je meer informatie kan vinden over plattelandsontwikkeling.


PLATTELANDSONTWIKKELING
De krijtlijnen voor het Europees beleid van Plattelandsontwikkeling onder het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid zijn uitgezet. Op basis daarvan kunnen lidstaten bepalen waar ze prioriteit aangeven in hun POP's (nationale of regionale ontwikkelingsprogramma's). Een aantal van de maatregelen binnen het Europese programma zijn erg geschikt voor samenwerking en zelfontwikkeling van de biologische landbouw. De handleiding van IFOAM EU focust zich vooral op de maatregelen die helpen met volgende punten:

  • Het aanleren van vaardigheden, praktijkonderricht, demonstraties en informatiecampagnes
  • De ontwikkeling van landbouwadviesdiensten en het trainen van adviseurs
  • De ondersteuning voor het promoten en voorzien van informatie over producten en productiemethodes
  • Investeringen in landbouwinfrastructuur, verwerking en marketing. - Het opzetten van producentengroepen om de onderhandelingspositie van producenten te versterken
  • Manieren om ecosystemen en het klimaat gezamenlijk aan te pakken
  • Het ontwikkelen van plattelandsgebieden door de gemeenschap, die bestaat uit verschillende stakeholders.

VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK
Onze agrovoedingsindustrie wordt gedomineerd door gangbare voedsel- en landbouwsystemen. Om zich te kunnen handhaven, hebben bioboeren altijd nood gehad aan samenwerking en innovatie. De handleiding geeft via zeven Europese projecten vooral aan hoe samenwerking kan leiden tot groei van de sector: 

  • Ondersteuning van de ontwikkeling van wintergroenteteelten voor directe vermarkting (Oostenrijk) - Lees hier meer over dit project
  • Promotie van kennisuitwisseling tussen boer en onderzoek, o.m Biobedrijfsnetwerken (België)
  • Bouw van een biologische graansilo voor kwalitatief biograan via coöperatieve samenwerking (Frankrijk)
  • Biologische melk meerwaarde geven via groepsvermarkting (Ierland) - Lees hier meer over dit project
  • Coördinatie van onderzoek en kennisuitwisseling tussen biostakeholders (Nederland)
  • Omschakeling naar biologische landbouw promoten door uitwisseling tussen boeren (Spanje)
  • De lokale productie van biologische eiwitrijk voer als antwoord op de klimaatsverandering (Zweden) - Lees hier meer over dit project

AANBEVELINGEN VOOR EEN SUCCESVOLLE SAMENWERKING
Boeren kunnen op verschillende manieren samenwerken, afhankelijk van hun behoeften. Toch zijn er een aantal onmisbare ingrediënten die bepalen hoe succesvol een samenwerking uiteindelijk is.

In de handleiding staan een aantal aanbevelingen opgesomd. Een aantal aanbevelingen - onder meer om de betrokkenheid van de boeren te verhogen, gezamenlijke doelen te bepalen en kennis te delen – helpen je op weg.

OVER HET KSC4FARMERS-PROJECT
Deze handleiding is een van de belangrijkste resultaten van het Europees project "Closing Knowledge GAPS en Improving Skills & Competence for Sustainable Farming Enterprises (KSC4Farmers)". Dat project toonde welke kansen de POP's bieden voor de groei van bio via samenwerkingen.

Dankzij dit project konden 7 Europese bioboerenorganisaties kennis uitwisselen over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en de uitvoering hiervan in de diverse landen. Een grote verdienste was dat dit hen hielp in het nationale lobbywerk. De weerslag van deze uitwisselingen vind je in deze handleiding.

KSC4Farmers is een twee jaar lopend Leonardo Da vinci Partnerschap project en maakt onderdeel uit van het LifeLong Learning Programma van de Europese Unie. 8 Europese biolandbouworganisaties namen deel aan het project: IFOAM EU, Irish Organic Farmes and Growers Association (IE), Biohuis (NL), Fédération Nationale d'agriculture biologique (FR), Sociedad Española de Agricultura Ecológica (ES), Bioforum Vlaanderen (BE), BIO AUSTRIA (AT) en Ekologiska Lantbrukarna (SE).