Minder gewasopbrengsten in bio. Kan bio de wereld voeden?

7 maart 2012

De opbrengst van gewassen in bio ligt wereldwijd gemiddeld twintig procent lager dan die van gangbaar geteelde gewassen. Dat blijkt uit een metastudie van onderzoekers van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR. Daarbij zijn 362 gepubliceerde wetenschappelijke onderzoeken over de afgelopen 25 jaar vergeleken op verschillen in gewasopbrengst tussen de biologische en de gangbare teelt. Toch kan je op basis van dit onderzoek geen uitspraak doen voor of tegen bio dan wel gangbaar, omdat er bijvoorbeeld niet is gekeken naar verschil in milieubelasting.

De opbrengst van gewassen in bio ligt wereldwijd gemiddeld twintig procent lager dan die van gangbaar geteelde gewassen. Dat blijkt uit een metastudie van onderzoekers van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR. Daarbij zijn 362 gepubliceerde wetenschappelijke onderzoeken over de afgelopen 25 jaar vergeleken op verschillen in gewasopbrengst tussen de biologische en de gangbare teelt. Toch kan je op basis van dit onderzoek geen uitspraak doen voor of tegen bio dan wel gangbaar, omdat er bijvoorbeeld niet is gekeken naar verschil in milieubelasting.

In het debat over de bijdrage van de biologische landbouw aan het wereldvoedselvraagstuk is één van de belangrijkste punten of bio de wereld kan voeden. In 2050 telt de wereldbevolking naar schatting negen miljard mensen, die bovendien, zo is de verwachting, hogere eisen stellen aan hun voeding.

Het meta-onderzoek, recent gepubliceerd in Agricultural Systems, is het eerste dat op zo'n grote schaal en met hoge eisen aan de datakwaliteit is uitgevoerd. Uit alle relevante literatuurdatabases over de afgelopen 25 jaar kwamen meer dan duizend wetenschappelijke publicaties naar voren. Na grondige screening op datakwaliteit bleven 362 vergelijkingen van opbrengsten in de biologische en gangbare landbouw over voor 68 verschillende gewassen uit 43 verschillende landen. Conclusie uit deze onderzoeken is dat voor biologische teelt gemiddeld meer grond nodig is dan voor gangbare.

Kanttekeningen bij onderzoek

De onderzoekers plaatsen wel een aantal kanttekeningen bij de resultaten in het licht van het debat over de bijdrage van beide vormen van landbouw aan het wereldvoedselvraagstuk. 

Vooreerst hebben de verschillen in opbrengst enkel betrekking op gewasniveau. Ook stellen de onderzoekers dat de mindere opbrengst per ha voor bio sterk gekoppeld is aan de vruchtwisseling, waardoor de grond niet altijd direct benut kan worden voor voedselproductie. 

Bovendien hebben de meeste resultaten betrekking op Westerse landen. Over ontwikkelingslanden zijn er weinig goede data beschikbaar. Juist in deze gebieden drukken lage bodemvruchtbaarheid en veel gewasziekten en -plagen de opbrengsten. Er is al gebleken dat bio op dit punt een meerwaarde betekent.

Goede redenen voor bio

De onderzoekers menen dat ongeacht de opbrengstverschillen er goede redenen kunnen zijn om biologische landbouw te bedrijven. Die redenen liggen onder meer in het terugbrengen van lokale milieubelasting, de eindigheid van natuurlijke hulpbronnen en van biodiversiteit, maar ook ethische motieven op het gebied van dierenwelzijn en genetisch gemodificeerde organismen. Ook kunnen kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen onvoldoende beschikbaar of betaalbaar zijn. 

Om een totaalbeeld te krijgen is het essentieel dat alle productiefactoren - niet enkel gewasopbrengst per ha - mee in rekening gebracht worden, over een lange periode. En daarbij speelt de bodem, leverancier van voedingsstoffen, een cruciale rol. Verschillende onderzoeken tonen dat gangbare landbouwmethoden aan de basis liggen van de verontrustende trend waarbij bodemvruchtbaarheid afneemt en erosie toeneemt.

In dit opzicht is biologische landbouw waardevol omdat die een proeftuin kan zijn voor een duurzamere landbouw in het algemeen.

Bron: biokennis.nl - www.biomijnnatuur.be